Het Proceskundige Perspectief

In onze maatschappij wordt ontwikkelen, samenwerken en organiseren vaak benaderd als een lineair proces dat je kunt plannen, evalueren en volledig kunt begrijpen. Vanuit een enkelvoudig ‘diagnose – interventiemodel’ (als X aan de hand is, moet je Y doen zodat X verdwijnt) wordt voor een probleem een gewenste oplossing beschreven, vaak met vooraf bekende doelen en een eenduidige uitkomst. Dit vraagt vervolgens een gedegen plan van aanpak, een vast team, mijlpalen en tussen- en eindresultaten. Voor ontwikkelvragen leent een dergelijke benadering zich niet, omdat deze voorbij gaat aan de complexiteit die organisaties kenmerkt. Ontwikkelvragen zijn zoekvragen waarvoor geen eenduidige oplossing bestaat. Ze zijn gericht op het onderzoeken van nieuwe mogelijkheden. ‘Het nieuwe’ kent geen vooraf bekende criteria. Deze worden pas in het zoekproces ontdekt, door aandachtig te zijn op subtiele verschillen. Zoeken naar mogelijkheden vraagt dus niet om een aanpak, maar vraagt om aandacht. Dat is waar proceskunde over gaat.

Proceskunde gaat ervan uit dat organisatieprofessionals van waarde kunnen zijn door dit proces met aandacht te begeleiden, in plaats van er een plan van aanpak voor te maken. Proceskunde accepteert de complexiteit van processen en biedt een fundamenteel andere kijk op ontwikkeling.